ERP ва CRM фарқи: ўқув маркази учун қайси бири керак

Оддий сўзлар билан: CRM ва ERP нима

CRM — мижозлар билан ишлаш тизими. Ўқув марказида бу мурожаатдан ўқувчигача бўлган ёʻл: ким қўнғироқ қилди, қаердан билиб келди, синов дарсига ёзилдими, ким унга қайта қўнғироқ қилиши керак. CRMнинг асосий саволи: «Мурожаатларни қандай қилиб ўқувчига айлантирамиз ва ёʻқотмаймиз?»

ERP — бутун ташкилот ресурсларини бошқариш тизими. Ўқув марказида бу ўқувчи аллақачон ўқиётгандан кейинги ҳамма нарса: гуруҳлар, жадвал, хоналар, давомат, ойлик тўловлар, касса, ўқитувчилар маоши, харажатлар, филиаллар ва ҳисоботлар. ERPнинг асосий саволи: «Марказ кундалик ишда ва молияда қандай ишлаяпти?»

Қисқаси, CRM ўқувчини олиб келади, ERP эса уни ўқитиш, ҳисобини юритиш ва ўқув марказини бошқариш учун керак. Иккаласи битта маълумотлар базасида бўлса, ўқувчининг бутун тарихи — биринчи қўнғироқдан битирувгача — битта карточкада сақланади.

Бир мисолни кўрайлик. Ота-она Телеграм орқали ёзади ва фарзандини инглиз тили курсига ёздирмоқчи эканини айтади — бу CRMдаги янги лид. Администратор қўнғироқ қилади, жойлаштирув тестини ўтказади ва синов дарсига ёзади. Бола гуруҳга қўшилган пайтдан бошлаб ERP ишга тушади: ойлик ҳисоб яратилади, ўқитувчи давоматни белгилайди, кассир тўловни қабул қилиб чек беради, ой охирида эса ўқитувчи маоши шу дарслар асосида ҳисобланади.

Ўқув марказида нима қайси бирига тегишли

CRM қамраб оладиган ишлар

Лидларни қабул қилиш ва манбасини ёзиш, босқичларни кузатиш (янги, боғланилди, синов дарси, ёзилди ёки ёʻқотилди), масъул администраторни белгилаш, қайта қўнғироқлар ва эслатмалар, жойлаштирув тести, синов дарсидан кейинги кузатув, ота-оналар билан Телеграм, СМС ва телефон орқали мулоқот.

ERP қамраб оладиган ишлар

Гуруҳлар ва дарс жадвали, хоналар бандлиги, ўқувчи ҳолатлари (фаол, музлатилган, кетган, битирган), давомат ва баҳолар, ойлик ҳисоб ва қарздорлик, касса ва чеклар, харажатлар, ўқитувчилар маоши, филиаллар ва роллар, раҳбар учун ҳисоботлар.

Агар савол «янги ўқувчилар қаердан ва қанча келади» бўлса — бу ЦРМ. Агар савол «бу ой қанча пул тушди ва ким қарздор» бўлса — бу ЭРП.

Нега умумий савдо CRMлари ўқув марказига тўлиқ мос келмайди

Савдо учун яратилган умумий CRMлар битта битим атрофида қурилган: мижоз келди, шартнома тузилди, тўлов қилинди — битим ёпилди. Ўқув марказида эса сотув фақат бошланиши. Ўқувчи ойлар давомида ҳар ой тўлайди, ҳафтасига бир неча марта дарсга келади ва гуруҳ ичида ўқийди.

Шунинг учун ўқув марказига таълимга хос тушунчалар керак: гуруҳ, жадвал, давомат, ойлик ҳисоб, музлатиш, ўқитувчи маоши. Умумий CRMда уларни қўшимча майдонлар ва жадваллар билан «ясаш» мумкин, лекин натижада ходимлар яна Excel ва дафтарга қайтади, маълумот эса икки жойга бўлинади.

• Тўлов битим эмас, ҳар ой такрорланадиган ҳисоб: уни ҳар ой автоматик яратиш керак.
• Давомат тўлов ва сақланиш билан боғлиқ: дарсга келмай қўйган ўқувчи тез орада тўлашни ҳам тўхтатади.
• Ўқитувчи маоши кўпинча гуруҳ ва дарслар сонига боғлиқ, буни савдо CRMи ҳисобламайди.
• Ота-она — алоҳида иштирокчи: у давомат ва тўлов ҳақида хабар олиши керак.

Ўқув марказингизга нима керак: таққослаш

CRM функсиялари етарли бўлиши мумкин, агар

Ўқув марказида битта-иккита гуруҳ бўлса, тўловларни раҳбарнинг ўзи қабул қилса ва асосий муаммо янги ўқувчилар топиш бўлса. Бундай ҳолатда лидлар рўйхати, қайта қўнғироқлар ва Телеграм орқали мулоқот энг катта фойда беради.

Тўлиқ ERP керак бўлади, агар

Ўқувчилар 100 нафардан ошган бўлса, кассир ва бир нечта администратор ишласа, ўқитувчилар маоши давоматга боғлиқ бўлса, иккинчи филиал очилган ёки режада бўлса, ой охирида касса ҳисоб билан мос келмаса. Бу белгилар пайдо бўлганда фақат лидлар билан ишлаш етмайди.

Кўп ўқув марказлари учун энг амалий ечим — иккаласи битта тизимда: лид ўқувчига айланганда маълумот қайта киритилмайди ва мурожаатдан тўловгача бўлган ёʻл кўриниб туради.

Ўқув маркази ERP тизимиЛидлар учун CRM

Танлаш учун текширув рўйхати

Қуйидаги саволларга «ҳа» ёки «ёʻқ» деб жавоб беринг. «Ҳа» қанча кўп бўлса, сизга шунча тўлиқ тизим керак. Жавобларни жамоангиз билан бирга муҳокама қилинг: администратор ва кассир муаммоларни раҳбардан кўра яхшироқ кўради.

1. Лидлар ёʻқоляптими ёки ким қайта қўнғироқ қилиши ноаниқми?
2. Ойлик тўловлар қўлда ҳисобланяптими?
3. Қарздорлар рўйхатини тузиш учун бир соатдан кўп вақт кетадими?
4. Давомат дафтарда ёки турли чатларда юритиляптими?
5. Ўқитувчилар маоши ҳар ой баҳс келтиряптими?
6. Бир нечта филиал ёки филиал очиш режаси борми?
7. Раҳбар ҳолатни билиш учун ҳар куни администратордан сўрашга мажбурми?

Ўқув маркази дастури: 12 банд

Тизим танлашда учрайдиган одатий хатолар

ERP ёки CRM танлашда хатолар одатда дастурнинг ўзида эмас, балки танлаш усулида бўлади. Қуйидаги ҳолатлар кўп учрайди ва уларни олдиндан билиш вақт ва пулни тежайди.

• Функсиялар сонига қараб танлаш: рўйхат узун бўлса ҳам, ўқув марказидаги асосий жараён дастурда қулай бўлмаса, ходимлар ундан фойдаланмай қўяди.
• Фақат лидлар билан бошлаб, тўловларни Эхцелда қолдириш: натижада қайси мурожаат пул олиб келгани кўринмайди.
• Ходимларни танловга қатнаштирмаслик: администратор ва кассир ҳар куни ишлайдиган экранларни олдиндан кўриши керак.
• Маълумотларни кўчиришни охирги кунга қолдириш: импорт ва текширув учун камида бир неча кун ажратинг.
• Икки тизимда параллел ишлашни узоқ чўзиш: бир ойдан кейин қайси рақам тўғри экани номаълум бўлиб қолади.

Эхцелдан дастурга ўтиш

Канон иккаласини қандай бирлаштиради

Канон ўқув марказлари учун битта тизимда CRM ва ERP вазифаларини бажаради. CRM қисмида лидлар манбаси, босқичлари ва масъул администратори билан юритилади, жойлаштирув тести ва синов дарсидан кейинги кузатув бор, IP-телефония орқали лид картасидан бир босишда қўнғироқ қилинади.

ERP қисмида гуруҳлар, хоналар, давомат, ойлик ҳисоб (ҳар ойнинг 1-санасида автоматик), ўқув маркази логотипи билан чек, қарздорлар, харажатлар ва ўқитувчилар маоши юритилади. Тўлов эслатмалари Телеграм ва марказнинг ўз Eskiz ҳисоби орқали СМС билан юборилади, барча филиаллар эса битта ҳисобдан бошқарилади.

Демо сўраш